Teleskop Nancy Grace Roman poleci w kosmos. NASA liczy na odkrycie nawet 100 tys. planet

W niedzielę z Centrum Kosmicznego im. Johna F. Kennedy’ego na Florydzie ma zostać wystrzelony Kosmiczny Teleskop Nancy Grace Roman. Misja NASA ma dostarczyć naukowcom ogromnej ilości nowych danych na temat Wszechświata. Jednym z najważniejszych celów będzie poszukiwanie planet pozasłonecznych. Według szacunków badaczy teleskop może pomóc w odkryciu nawet 100 tys. nowych egzoplanet. Dla porównania obecnie potwierdzono istnienie około 6,3 tys. takich obiektów. Start rakiety Falcon Heavy zaplanowano na godz. 13:26 czasu polskiego. Jeżeli warunki nie pozwolą na przeprowadzenie misji w niedzielę, kolejna próba może odbyć się w poniedziałek o godz. 13:22.

Teleskop Roman będzie szukał nowych planet

Nancy Grace Roman będzie obserwował ogromne obszary nieba i analizował światło setek milionów gwiazd. Szczególnie ważnym miejscem obserwacji będzie centralne zgrubienie Drogi Mlecznej. Gwiazdy znajdują się tam znacznie gęściej niż w części galaktyki, w której znajduje się Układ Słoneczny. Tak duża liczba obserwowanych obiektów zwiększa szanse na znalezienie planet, których istnienia nie udałoby się potwierdzić za pomocą tradycyjnych obserwacji. Jedną z najważniejszych metod będzie obserwowanie tranzytów. Dochodzi do nich, gdy planeta przechodzi przed tarczą swojej gwiazdy i powoduje niewielki spadek jej jasności. Im większa planeta i im bliżej znajduje się swojej gwiazdy, tym łatwiej zauważyć takie zjawisko. Wielokrotne obserwowanie gwiazd pozwoli więc wyszukiwać ogromną liczbę potencjalnych układów planetarnych. Naukowcy szacują, że właśnie dzięki tej metodzie teleskop może znaleźć nawet około 100 tys. nowych planet pozasłonecznych. Drugą ważną techniką będzie mikrosoczewkowanie grawitacyjne. Zjawisko pojawia się wtedy, gdy grawitacja jednego obiektu zakrzywia światło pochodzące od znajdującego się dalej źródła. Krótkotrwałe zwiększenie jasności gwiazdy może w ten sposób wskazywać na obecność planety. Ta metoda ma szczególne znaczenie w przypadku obiektów znajdujących się na bardziej odległych orbitach. Pozwala także wykrywać stosunkowo małe planety, nawet o rozmiarach zbliżonych do Ziemi czy Marsa. Naukowcy przewidują, że mikrosoczewkowanie może przynieść ponad tysiąc kolejnych odkryć.

Nie tylko egzoplanety. Teleskop zbada ciemną materię i ciemną energię

Poszukiwanie planet nie będzie jedynym zadaniem nowego obserwatorium. Teleskop Nancy Grace Roman został zaprojektowany również do badań jednych z największych zagadek współczesnej astronomii. Naukowcy chcą wykorzystać go między innymi do lepszego poznania ciemnej materii i ciemnej energii. Oba zjawiska mają ogromne znaczenie dla funkcjonowania Wszechświata, ale nadal nie są w pełni poznane. Teleskop będzie także obserwował bardzo odległe obiekty i zmiany zachodzące w kosmosie. Jego możliwości pozwolą prowadzić szerokie przeglądy nieba, a zgromadzone dane mogą być wykorzystywane przez astronomów przez wiele lat. Ważną zaletą misji będzie ogromna liczba obserwowanych obiektów. Zamiast skupiać się na pojedynczych gwiazdach czy planetach, Roman ma analizować wielkie fragmenty nieba i wyszukiwać interesujące zjawiska wśród milionów lub nawet setek milionów obiektów. Główne zwierciadło teleskopu ma średnicę 2,4 metra, czyli dokładnie tyle samo, co zwierciadło Kosmicznego Teleskopu Hubble’a. Roman został jednak zaprojektowany przede wszystkim z myślą o prowadzeniu szerokich przeglądów nieba. Dzięki temu będzie mógł w stosunkowo krótkim czasie zbierać dane z obszarów znacznie większych niż w przypadku wielu wcześniejszych obserwatoriów.

Międzynarodowa misja NASA

W realizację misji zaangażowane są także europejskie i japońskie instytucje. W projekcie uczestniczy Europejska Agencja Kosmiczna, której członkiem jest Polska, a także japońska agencja kosmiczna JAXA. Współpracują z nimi między innymi francuska agencja CNES oraz niemiecki Instytut Astronomii im. Maxa Plancka. Misja Nancy Grace Roman może więc stać się jednym z najważniejszych przedsięwzięć astronomicznych najbliższych lat. Szczególne znaczenie będzie miało masowe poszukiwanie egzoplanet. Jeżeli prognozy naukowców się potwierdzą, liczba znanych planet pozasłonecznych może wzrosnąć wielokrotnie. Teleskop może również dostarczyć nowych informacji o budowie naszej galaktyki oraz procesach zachodzących w odległych częściach Wszechświata.

Zobacz także

Kosmiczny Teleskop Roman zbada pradawne czarne dziury pożerające gwiazdy

TOP 5 obiektów Układu Słonecznego potencjalnie nadających się do zamieszkania