Unia Europejska zakazuje niszczenia niesprzedanej odzieży i obuwia

Unia Europejska wprowadza rygorystyczne przepisy mające na celu ograniczenie marnotrawstwa zasobów i redukcję emisji gazów cieplarnianych w sektorze tekstylnym. Nowe prawo wymusza na producentach zmianę dotychczasowych modeli biznesowych opartych na nadprodukcji.

Harmonogram wdrożenia i cele nowej regulacji

Od 19 lipca 2026 roku duże firmy działające na terenie Unii Europejskiej mają zakaz niszczenia niesprzedanej odzieży, akcesoriów oraz obuwia. Przepisy te zostały wprowadzone w ramach rozporządzenia w sprawie ekoprojektu dla zrównoważonych produktów, znanego jako ESPR.

Średnie przedsiębiorstwa zostaną objęte tymi samymi restrykcjami od 2030 roku, natomiast mikro i małe firmy pozostają obecnie zwolnione z tego obowiązku. Głównym celem regulacji jest przejście na gospodarkę o obiegu zamkniętym poprzez zapobieganie marnowaniu surowców, energii i wody zainwestowanych w produkcję towarów.

Według szacunków Komisji Europejskiej, każdego roku niszczone jest od 4 do 9 procent wszystkich wyrobów włókienniczych wprowadzanych na rynek unijny, co generuje około 5,6 miliona ton emisji dwutlenku węgla.

Obowiązki firm oraz wyjątki od zakazu

Nowe zasady zobowiązują przedsiębiorstwa do priorytetowego traktowania sprzedaży z rabatem, darowizn na cele charytatywne oraz przygotowania towarów do ponownego użycia, na przykład poprzez naprawę lub regenerację. Niszczenie produktów będzie dopuszczalne jedynie w wyjątkowych sytuacjach, takich jak względy bezpieczeństwa, uszkodzenia niemożliwe do naprawienia lub naruszenie praw własności intelektualnej w przypadku podróbek.

Firmy korzystające z tych odstępstw muszą prowadzić szczegółową dokumentację i publikować coroczne raporty dotyczące odrzuconych towarów. Nowe prawo jest szczególnie dotkliwe dla marek luksusowych, które tradycyjnie niszczyły zapasy, aby utrzymać ekskluzywność i wysoką wartość rynkową swoich produktów.

Eksperci przewidują, że zmiany te przyspieszą wdrażanie systemów sztucznej inteligencji do lepszego prognozowania popytu i optymalizacji stanów magazynowych.

Zobacz też: Plastik na talerzu: Jak utrzymać mikroplastik z dala od jedzenia