Genewa ponownie miejscem negocjacji. Energia w centrum rozmów o pokoju w Ukrainie

W dniach 17 i 18 lutego odbędą się rozmowy pokojowe w Genewie 17 i 18 lutego. Do stołu zasiądą przedstawiciele Ukraina, Federacja Rosyjska oraz Stany Zjednoczone. Spotkanie ma dotyczyć przede wszystkim kwestii bezpieczeństwa infrastruktury krytycznej. Kluczowym punktem ma być zawieszenie broni w sektorze energetycznym Ukrainy.

 

Rozmowy odbędą się w Genewa, w Szwajcaria. To druga runda trójstronnych konsultacji po spotkaniu w Abu Zabi. Wówczas delegacje prowadziły rozmowy równolegle. Teraz mają spotkać się w jednym formacie. Rozmowy pokojowe w Genewie 17 i 18 lutego są postrzegane jako próba wypracowania pierwszych realnych ustaleń.

 

Skład delegacji i agenda

 

Stronę ukraińską reprezentować mają m.in. sekretarz Rady Bezpieczeństwa Rustem Umerow, szef biura prezydenta Wołodymyr Zełenski – Kyryło Budanow, a także szef Sztabu Generalnego Andrij Hnatow i wiceszef resortu obrony Wadym Skibicki. Informację o wyjeździe delegacji przekazał Budanow. Nie podano jeszcze oficjalnego składu delegacji z Moskwy i Waszyngtonu. Wcześniejsze spotkania odbywały się przy udziale przedstawicieli administracji Donald Trump.

 

Według doniesień rosyjskiej agencji TASS głównym tematem ma być zawieszenie broni w sektorze energetycznym Ukrainy. To efekt nasilonych ataków na elektrownie, sieci przesyłowe i magazyny paliw. Od początku zimy siły Władimir Putin koncentrują uderzenia na infrastrukturze energetycznej.

 

Energia jako narzędzie presji

 

Zimą część mieszkańców Kijów pozostawała bez prądu i ogrzewania. Tworzono punkty wsparcia z agregatami i nagrzewnicami. Sprzęt dostarczała m.in. Polska. Nocne temperatury spadały do minus 20 stopni Celsjusza. W takich warunkach zawieszenie broni w sektorze energetycznym Ukrainy ma znaczenie humanitarne.

 

Strona ukraińska prowadzi także ataki odwetowe. W ostatnich dniach celem były instalacje naftowe w Kraj Krasnodarski nad Morze Czarne oraz porty i magazyny paliw. Obie strony wykorzystują infrastrukturę energetyczną jako element presji militarnej i gospodarczej. Dlatego zawieszenie broni w sektorze energetycznym Ukrainy może stać się pierwszym etapem szerszego rozejmu.

 

Terytoria i przyszły status regionów

 

Poza energią rozmowy mają dotyczyć linii frontu i przyszłości terenów okupowanych. Spór koncentruje się wokół regionu Donbas. To obszar o dużym znaczeniu przemysłowym. Znajdują się tam złoża węgla kamiennego, rud żelaza, manganu i soli. Region ma rozwiniętą metalurgię i przemysł maszynowy. Przebiegają tam ważne szlaki kolejowe i drogi.

 

Kijów deklaruje, że nie uzna zmian granic wymuszonych siłą. Moskwa utrzymuje kontrolę nad znaczną częścią regionu. Rozmowy pokojowe w Genewie 17 i 18 lutego mają odpowiedzieć na pytanie, czy możliwe jest choć częściowe wycofanie wojsk i zamrożenie konfliktu.

 

Gwarancje bezpieczeństwa po wojnie

 

Istotnym tematem są gwarancje bezpieczeństwa dla Ukrainy. Podczas Monachijska Konferencja Bezpieczeństwa prezydent Zełenski poinformował o propozycji amerykańskich gwarancji na 15 lat. Kijów oczekuje dłuższego okresu. Padają propozycje 20, 30, a nawet 50 lat. Długoterminowe zabezpieczenia mają być sygnałem dla inwestorów i partnerów gospodarczych.

 

Rozważany jest także udział zagranicznych kontyngentów po ewentualnym porozumieniu. Rosja sprzeciwia się obecności wojsk państw zachodnich na terytorium Ukrainy. Ten wątek może być jednym z najtrudniejszych w negocjacjach. Mimo to rozmowy pokojowe w Genewie 17 i 18 lutego mają stworzyć ramy do dalszych ustaleń.

 

Czy możliwy jest przełom?

 

Eksperci wskazują, że ograniczone porozumienie sektorowe bywa wstępem do szerszego rozejmu. Przykłady z innych konfliktów pokazują, że ochrona infrastruktury cywilnej często poprzedza pełne zawieszenie broni. W tym kontekście zawieszenie broni w sektorze energetycznym Ukrainy może mieć znaczenie testowe. Jeśli strony dotrzymają ustaleń, łatwiej będzie rozszerzyć je na inne obszary.

 

Rozmowy pokojowe w Genewie 17 i 18 lutego odbywają się w czasie intensywnych działań militarnych. Sytuacja na froncie pozostaje dynamiczna. Każde ustalenie wymaga zgody politycznej i wojskowej. Dlatego zawieszenie broni w sektorze energetycznym Ukrainy jest postrzegane jako realistyczny, choć ograniczony cel.

 

Najbliższe dni pokażą, czy rozmowy pokojowe w Genewie 17 i 18 lutego przyniosą konkretne decyzje. Na razie strony deklarują gotowość do dialogu. Ostateczny rezultat będzie zależał od kompromisów w sprawie energii, terytoriów i gwarancji bezpieczeństwa.