Jest zgoda na program prac w Hucie Pieniackiej. IPN czeka na decyzję Ministerstwa Kultury Ukrainy

Instytut Pamięci Narodowej poinformował, że Lwowska Obwodowa Administracja Państwowa zatwierdziła program prac poszukiwawczych na terenie dawnej wsi Huta Pieniacka. Decyzja została podjęta 15 grudnia 2025 roku, po analizie dokumentów przekazanych stronie ukraińskiej w październiku.

 

Zgoda na program prac poszukiwawczych w Hucie Pieniackiej oznacza formalny krok w kierunku rozpoczęcia działań w terenie. Nie jest to jednak jeszcze ostateczna decyzja umożliwiająca rozpoczęcie poszukiwań. Zgodnie z procedurą ukraiński partner IPN, przedsiębiorstwo „Wołyńskie Starożytności” ma wystąpić do Ministerstwa Kultury Ukrainy o wydanie końcowej zgody.

 

Dopiero po jej uzyskaniu możliwe będzie ustalenie szczegółowego harmonogramu i zakresu działań. Na tym etapie IPN podkreśla, że oczekuje na dalsze rozstrzygnięcia strony ukraińskiej.

 

Poszukiwanie szczątków ofiar z 1944 roku

 

Planowane działania dotyczą odnalezienia szczątków około 850 / 1000 Polaków zamordowanych 28 lutego 1944 roku. Tego dnia w Hucie Pieniackiej doszło do pacyfikacji polskiej ludności cywilnej. Wieś została otoczona, a mieszkańcy zamordowani, a następnie zabudowania spalono.

 

Z ustaleń śledztwa prowadzonego przez Instytut Pamięci Narodowej wynika, że zbrodni dokonali ukraińscy żołnierze 4 Pułku Policyjnego SS wchodzącego w skład 14 Dywizji SS „Galizien”, przy wsparciu oddziału Ukraińskiej Powstańczej Armii oraz formacji paramilitarnej złożonej z ukraińskich nacjonalistów.

 

Sprawa Huty Pieniackiej pozostaje jednym z najbardziej tragicznych epizodów w historii relacji polsko-ukraińskich w czasie II wojny światowej. W ostatnich latach temat prac poszukiwawczych i ekshumacyjnych na terenie Ukrainy był przedmiotem rozmów między instytucjami obu państw.

 

Wieloletnie starania o zgodę

 

Instytut Pamięci Narodowej od lat zabiegał o możliwość przeprowadzenia prac poszukiwawczych w Hucie Pieniackiej. Działania były prowadzone we współpracy z rodzinami ofiar, skupionymi wokół Stowarzyszenia Huta Pieniacka. Wcześniej uzyskanie zgód administracyjnych było utrudnione z powodu napięć wokół kwestii upamiętnień i ekshumacji.

 

Zatwierdzony program prac poszukiwawczych w Hucie Pieniackiej to formalny etap procedury. Kluczowa pozostaje jednak decyzja Ministerstwa Kultury Ukrainy. Bez niej nie będzie możliwe rozpoczęcie działań w terenie.

 

IPN zapowiedział, że będzie informował o kolejnych krokach w tej sprawie. Na obecnym etapie instytucja podkreśla, że oczekuje na ostateczną zgodę oraz ustalenie szczegółowego planu prac.