Przez sto lat się mylono. Odkryto najstarsze malowidła w Wielkiej Brytanii

W jednej z jaskiń na półwyspie Gower w południowej Walii, w rejonie Mumbles, naukowcy dokonali odkrycia, które zmienia dotychczasowe spojrzenie na początki sztuki w Wielkiej Brytanii. Czerwone linie widoczne na wapiennej skale, przez niemal sto lat uznawane za naturalne przebarwienia, okazały się celowo wykonanymi znakami stworzonymi przez ludzi epoki lodowcowej.

Nowe analizy wskazują, że mają one około 17 tysięcy lat, co czyni je najstarszym znanym przykładem sztuki jaskiniowej na terenie UK. To odkrycie nie tylko przesuwa granice chronologiczne prehistorycznej twórczości, ale też pokazuje, jak współczesna nauka potrafi na nowo interpretować znaleziska sprzed dekad.

Czerwone smugi 

Badany obiekt to wapienna skała pokryta czerwonymi, liniowymi znakami. Przez dziesięciolecia, zanim uznano czerwone smugi za sztukę, tłumaczono je jako naturalne osady minerałów, głównie związków żelaza wytrącających się z wody przepływającej przez skały. W jaskiniach takie procesy mogą tworzyć czerwone lub brunatne smugi i nacieki, które czasem układają się w regularne linie pod wpływem spływu wody i pęknięć w skale.

Dopiero współczesne analizy wykazały, że są to celowo naniesione pigmenty, stworzone przez ludzi około 17 000 lat temu, w późnym paleolicie. Oznacza to, że są one starsze niż jakiekolwiek inne znane przykłady sztuki jaskiniowej w Wielkiej Brytanii i prawdopodobnie należą do najstarszych w północno-zachodniej Europie. Dotychczas za najstarsze uznawano głównie znaleziska z kontynentalnej Europy, m.in. z terenów dzisiejszej Francji i Hiszpanii.

Prehistoryczna sztuka

Malowidła z jaskini w rejonie Mumbles to proste, abstrakcyjne czerwone smugi naniesione na powierzchnię skały. Nie przedstawiają one postaci ani zwierząt, składają się głównie z równoległych i częściowo przecinających się linii. Zostały wykonane najprawdopodobniej pigmentem na bazie ochry, a ich wygląd sugeruje celowe nanoszenie barwnika, być może palcami lub prymitywnym narzędziem.

Błąd interpretacji

Odkrycie i ponowna interpretacja czerwonych malunków z jaskini w południowej Walii zostały przedstawione przez zespół kierowany przez dr. George’a H. Nasha, który opublikował wyniki badań w artykule naukowym „Rediscovered Late Upper Palaeolithic Painted Imagery at Bacon Hole, Gower Peninsula, South Wales." w czasopiśmie Quaternary. Praca, opublikowana w 2026 roku, podsumowuje wieloletnie analizy interdyscyplinarnego zespołu archeologów i specjalistów.

Dzięki zastosowaniu interdyscyplinarnego podejścia, obejmującego m.in. analizę pigmentów, datowanie oraz skanowanie 3D, udało się odejść od wcześniejszej interpretacji zakładającej naturalne pochodzenie śladów.

Pokazuje to, że nauka potrafi korygować własne wcześniejsze błędy, dzięki swojemu postępowi - dopiero rozwój metod badawczych pozwolił na ponowną ocenę wielu dawnych znalezisk.