Przedsiębiorstwo SpaceX zrealizowało kolejny milowy krok na drodze do skonstruowania systemu nośnego całkowicie wielokrotnego użytku. W sobotę, 14 listopada 2026 roku, statek Starship powrócił z przestrzeni okołoziemskiej i został bezpiecznie złapany przez gigantyczne, mechaniczne wysięgniki wieży startowej na terenie kompleksu Starbase w Teksasie. To bezprecedensowe wydarzenie w dziejach tego programu. W ramach tej samej wyprawy na orbicie umieszczono także 26 urządzeń satelitarnych Starlink V3. Nie wszystkie założenia udało się jednak sfinalizować. Fiaskiem zakończyła się próba sprowadzenia na ziemię dolnego modułu rakiety Super Heavy.

Starship wrócił z przestrzeni kosmicznej i spoczął w chwytakach wieży

Piątkowy start z 13 listopada stanowił piętnastą próbę w locie pełnowymiarowej konstrukcji Starship. System wzbił się w powietrze z kosmodromu SpaceX w południowej części Teksasu. Po separacji obu segmentów górny statek kontynuował wznoszenie, osiągając wyznaczoną orbitę okołoziemską.

 

Kluczowy moment całego przedsięwzięcia nadszedł kolejnego dnia. Po przeszło 22 godzinach przebywania w kosmosie Starship zainicjował procedurę powrotu na Ziemię. Pojazd okrążył glob 14 razy, po czym wykonał manewr deorbitacyjny i wszedł w gęste warstwy atmosfery.

 

W trakcie przedzierania się przez atmosferę poszycie statku musiało stawić czoła ekstremalnie wysokim temperaturom. W dalszej fazie uruchomiono jednostki napędowe Raptor, wyprostowano sylwetkę maszyny z poziomu do pionu i rozpoczęto precyzyjne zniżanie w stronę platformy startowej.

 

Zakończenie manewru przebiegło bezbłędnie. Dwa potężne ramiona mechaniczne, określane mianem pałeczek, skutecznie uchwyciły konstrukcję i zawiesiły ją nad stanowiskiem. Był to pierwszy w dziejach przypadek odzyskania górnego członu Starship bezpośrednio na wieży po zakończeniu misji orbitalnej.

26 satelitów Starlink zasiliło konstelację

W trakcie wyprawy koncern SpaceX zrealizował również cel związany z rozbudową własnej sieci telekomunikacyjnej. Starship wypuścił w przestrzeń 26 jednostek Starlink V3, lokując je na niskiej orbicie na pułapie około 260 km. Zmodernizowana linia satelitów ma odegrać fundamentalną rolę w ewolucji internetu satelitarnego Starlink. Wariant V3 opracowano z myślą o znacznie szerszym paśmie przesyłu i wyższej efektywności transferu danych.

 

Zaangażowanie rakiety Starship do wynoszenia satelitów niesie za sobą ogromne korzyści finansowe. Ponadprzeciętna ładowność konstrukcji pozwala wysyłać w kosmos jednorazowo znacznie większą partię aparatury niż przy użyciu mniejszych rakiet. Kiedy SpaceX opanuje pełną odzyskiwalność obu segmentów, cena wyniesienia kilograma ładunku na orbitę ulegnie radykalnej obniżce.

Częściowe niepowodzenie. Super Heavy nie dotarł do wieży

Pomimo wiekopomnego triumfu całej operacji, inżynierom SpaceX nie udało się zrealizować pełnego harmonogramu. Pierwotny plan zakładał równoczesne odzyskanie zarówno górnego pojazdu Starship, jak i dolnego segmentu napędowego Super Heavy.

 

Dolny człon miał wylądować z powrotem w bazie w zaledwie kilka minut po odłączeniu drugiego stopnia. Komputery pokładowe zidentyfikowały jednak anomalie i anulowały manewr podejścia do wieży. Wstępne analizy sygnalizowały przedwczesne wyłączenie silników podczas procedury powrotnej, wywołane najprawdopodobniej alertem dotyczącym poziomu paliwa.

 

Ostatecznie segment Super Heavy skierował się nad wody Zatoki Meksykańskiej, gdzie uległ zniszczeniu w wyniku eksplozji. Autonomiczny system bezpieczeństwa przerwał operację lądowania rakiety.

 

Inżynierowie SpaceX muszą teraz zdiagnozować źródło usterki. Ten incydent dowodzi, że przedsiębiorstwo wciąż nie dysponuje w pełni dopracowaną metodą pozwalającą na odzyskanie obu stopni rakiety w czasie pojedynczej misji.

 

Należy podkreślić, że samo łapanie dolnego segmentu nie stanowi nowości. Firma SpaceX z sukcesem przeprowadzała już podobne operacje w trakcie wcześniejszych testów systemu Starship. Prawdziwym przełomem było natomiast przechwycenie górnego pojazdu wracającego z orbity.

Dlaczego odzyskiwanie kompletnej rakiety ma kluczowe znaczenie?

Nadrzędnym zamierzeniem programu Starship jest wdrożenie systemu transportowego nadającego się do wielokrotnej eksploatacji. Aktualnie SpaceX obsługuje większość komercyjnych zleceń za pomocą rakiet Falcon 9. W ich przypadku pierwszy stopień wraca na Ziemię i lata ponownie, lecz drugi człon bezpowrotnie ulega zniszczeniu po wykonaniu zadania.

 

Koncepcja stojąca za projektem Starship idzie znacznie dalej. Zarówno segment Super Heavy, jak i górny statek mają lądować na Ziemi, przechodzić szybkie przeglądy techniczne i wracać do służby w następnych lotach.

 

Wdrożenie tego modelu zrewolucjonizuje ekonomię lotów kosmicznych. Wyeliminowanie potrzeby budowania nowych egzemplarzy rakiet przed każdym startem pozwoli drastycznie zredukować koszty i zwielokrotnić częstotliwość misji.

 

System Starship odgrywa także pierwszoplanową rolę w strategii NASA związanej z powrotem astronautów na Księżyc. Specjalnie zaadaptowany wariant pojazdu posłuży jako lądownik księżycowy w ramach ekspedycji Artemis.

Następne testy mają przybliżyć SpaceX do pełnej wielokrotności użytku

Piętnasty lot rakiety Starship udowodnił, że przedsiębiorstwo Elona Muska uczyniło kolejny milowy krok w doskonaleniu swojej najpotężniejszej konstrukcji. Pierwsze udane przechwycenie górnego pojazdu po misji orbitalnej wyznacza ważny kamień milowy fazy rozwojowej.

 

Na drodze do pełnego sukcesu piętrzy się jednak jeszcze parę przeszkód. Zespół SpaceX musi dopracować procedurę odzyskiwania członu Super Heavy, podnieść odporność osłony termicznej statku Starship oraz zminimalizować zakres prac konserwacyjnych wymaganych po każdym lądowaniu.

 

Kluczowym czynnikiem stanie się zdolność do ekspresowego przygotowania pojazdu do kolejnej misji. Dopiero wtedy wielokrotna eksploatacja całego zestawu wygeneruje prognozowane oszczędności finansowe.

 

Triumf z 14 listopada dowodzi, że przechwytywanie statków kosmicznych wracających z orbity przestaje być jedynie śmiałą wizją inżynieryjną. Koncern SpaceX po raz pierwszy potwierdził w praktyce, że potrafi bezbłędnie przeprowadzić taką operację.

 

Zobacz też: