Król Harald V nie żyje. Norwegia żegna monarchę. Miał 89 lat

Król Norwegii Harald V zmarł w piątek 28 sierpnia w wieku 89 lat. Monarcha odszedł o godz. 6:35 w szpitalu Rikshospitalet w Oslo. Informację potwierdził norweski dwór królewski oraz kancelaria premiera. Harald V zasiadał na tronie od 1991 roku i przez ponad trzy dekady pozostawał jedną z najbardziej rozpoznawalnych i cenionych postaci w Norwegii. Jego śmierć kończy 35-letni okres panowania, w czasie którego monarcha stał się symbolem stabilności, jedności i nowoczesnego oblicza norweskiej monarchii. W ostatnich latach Harald V miał poważne problemy zdrowotne i wielokrotnie przebywał w szpitalu. W sierpniu tego roku trafił do Rikshospitalet z powodu hemolitycznej niedokrwistości, a później lekarze poinformowali o infekcji bakteryjnej we krwi. W czwartek stan monarchy określano jako bardzo poważny.

Harald V nie żyje. Tron obejmie Haakon VIII

Zgodnie z norweskimi zasadami sukcesji następca tronu objął władzę automatycznie w chwili śmierci monarchy. Nowym królem Norwegii został 53-letni Haakon, jedyny syn Haralda V i królowej Sonji. Przyjął imię Haakon VIII. Jego żona Mette-Marit została królową, natomiast ich 22-letnia córka Ingrid Alexandra jest od tej chwili następczynią tronu. Haakon w ostatnich dniach pełnił obowiązki regenta z powodu ciężkiego stanu zdrowia ojca. Teraz rozpoczyna własne panowanie.

 

Śmierć Haralda V oznacza ważną zmianę dla norweskiej rodziny królewskiej. Monarcha przez lata stopniowo unowocześniał wizerunek dworu i podkreślał znaczenie tolerancji oraz otwartości. Jego przemówienia często dotyczyły integracji społeczeństwa i szacunku dla osób o różnych poglądach, wyznaniu czy pochodzeniu. Szczególnie zapamiętano jego wystąpienie po zamachach terrorystycznych z 22 lipca 2011 roku. Harald mówił wówczas o potrzebie odpowiedzi na tragedię większą otwartością i jednością. Norweski premier Jonas Gahr Støre po śmierci monarchy podkreślił, że Harald przez ponad trzy dekady służył państwu z wyjątkowym oddaniem.

Król Harald V miał ogromną pasję. Było nią żeglarstwo

Harald V był nie tylko monarchą, ale także zapalonym sportowcem. Szczególnie mocno związany był z żeglarstwem. Reprezentował Norwegię na trzech igrzyskach olimpijskich: w Tokio w 1964 roku, Meksyku w 1968 roku oraz Monachium w 1972 roku. W późniejszych latach nadal startował w zawodach i angażował się w rozwój norweskiego sportu. W 1987 roku zdobył mistrzostwo świata w żeglarstwie na swojej łodzi Fram X. Sport pozostał ważną częścią jego życia również po objęciu tronu. Harald wspierał między innymi organizację Zimowych Igrzysk Olimpijskich w Lillehammer w 1994 roku. Jego aktywność na tym polu sprawiła, że dla wielu Norwegów był nie tylko królem, ale również sportowcem mocno związanym z narodową tradycją.

 

Król Harald interesował się również ochroną środowiska. Przez lata wspierał inicjatywy związane z ochroną przyrody i zrównoważonym rozwojem. Jednocześnie starał się utrzymywać bliski kontakt ze społeczeństwem. Jego publiczny styl był znacznie mniej formalny niż w przypadku wielu wcześniejszych europejskich monarchów. Harald i królowa Sonja często pojawiali się podczas wydarzeń sportowych, kulturalnych i społecznych, dzięki czemu rodzina królewska była obecna w codziennym życiu Norwegów.

 

Wątek europejskich monarchii od lat pojawia się również w kulturze i mediach. Na Poinformowani.pl pisaliśmy między innymi o historii brytyjskiej rodziny królewskiej w tekście Elżbieta II nie jest już królową Barbadosu. Czym są Commonwealth realm i Wspólnota Narodów?, poświęcony zmianom zachodzącym we współczesnych monarchiach.

Ponad trzy dekady na norweskim tronie

Harald V został królem Norwegii w 1991 roku po śmierci swojego ojca, Olava V. Jego panowanie trwało ponad 35 lat i należało do najdłuższych w historii współczesnej Norwegii. Przez ten czas kraj przeszedł ogromne zmiany społeczne i gospodarcze, a monarchia musiała dostosować się do nowych oczekiwań społeczeństwa. Harald nie zdecydował się jednak na abdykację mimo problemów zdrowotnych. Wcześniej podkreślał, że jego zobowiązanie wobec Norwegii jest zobowiązaniem na całe życie.

 

Problemy ze zdrowiem monarchy nasilały się w ostatnich latach. W 2024 roku Harald został hospitalizowany podczas pobytu w Malezji z powodu infekcji i odwodnienia. Wtedy wszczepiono mu tymczasowy rozrusznik serca, a po powrocie do Norwegii lekarze zdecydowali o zastosowaniu stałego urządzenia. W kolejnych miesiącach monarcha stopniowo ograniczał liczbę oficjalnych obowiązków. Mimo tego aż do ostatnich miesięcy pozostawał aktywny i uczestniczył w wybranych wydarzeniach państwowych.

Norwegia żegna swojego króla

Śmierć Haralda V wywołała żałobę w całej Norwegii. Flaga na Pałacu Królewskim w Oslo została opuszczona do połowy masztu, a mieszkańcy zaczęli przynosić kwiaty, aby oddać hołd zmarłemu monarchowi. Harald pozostawił po sobie ponad trzy dekady panowania, podczas których stał się jedną z najważniejszych postaci współczesnej historii Norwegii. Jego następcą został Haakon VIII, który obejmuje tron w momencie, gdy norweska rodzina królewska mierzy się z kolejnymi wyzwaniami. Dla kraju rozpoczyna się tym samym nowy rozdział, a dla wielu Norwegów śmierć Haralda oznacza pożegnanie z monarchą, który przez większość ich życia był stałym elementem życia publicznego.