Wielka reforma Państwowej Inspekcji Pracy stała się faktem. Koniec „śmieciowych umów”

W polskim prawie pracy nastąpił przełomowy moment. Państwowa Inspekcja Pracy otrzymała od 8 lipca szereg nowych narzędzi do walki z nieprawidłowościami w zatrudnieniu.

Przekształcanie umów drogą administracyjną

Głównym założeniem reformy jest przyznanie inspektorom prawa do stwierdzania istnienia stosunku pracy za pomocą decyzji administracyjnej. Jeśli podczas kontroli urzędnik ustali, że praca jest faktycznie wykonywana w wyznaczonym miejscu i czasie pod kierownictwem przełożonego, może nakazać zmianę umowy cywilnoprawnej lub kontraktu B2B na etat.

Ministra rodziny, pracy i polityki społecznej Agnieszka Dziemianowicz-Bąk zaznaczyła, że inspekcja otrzymała narzędzia do walki z patologią trawiącą od dekad polski rynek pracy. Według niej skala kontroli może być znacząca, ponieważ do urzędu już teraz trafia bardzo wiele skarg od osób zatrudnionych. Podkreśliła również, że brak stabilnej umowy o pracę dotyka bezpośrednio nie tylko pracowników, ale również ich rodziny.

Zgodnie z nowymi zasadami, decyzja o przekształceniu formy zatrudnienia będzie zawierać szczegóły dotyczące wynagrodzenia oraz wymiaru czasu pracy.

Wyższe kary i wsparcie dla pracowników

Pracodawcy, którzy nie przestrzegają nowych przepisów, muszą liczyć się z dotkliwymi sankcjami finansowymi. Maksymalna grzywna wzrosła z 30 tysięcy do 60 tysięcy złotych, a w sytuacjach nagminnego łamania prawa kara może wynieść nawet 90 tysięcy złotych.

Wprowadzono jednak roczny okres abolicji, pozwalający firmom na samodzielną naprawę błędów w zatrudnieniu bez ponoszenia kar. Pracownicy objęci procesem przekształcania umowy zyskują ochronę przed zwolnieniem do czasu zakończenia ewentualnego postępowania przed sądem pracy.

Janusz Krasoń, od 3 lipca główny inspektor pracy, mówi:

„Każda osoba, która jest bez swojej woli zatrudniona na podstawie umowy cywilnoprawnej lub B2B, a uważa, że wykonuje pracę na takich zasadach jak pracownik i powinna w związku z tym mieć prawo do przywilejów wynikających z umowy o pracę, może teraz zwrócić się do Państwowej Inspekcji Pracy z prośbą o interwencję. Każdą skargę skrupulatnie sprawdzimy i rozstrzygniemy wątpliwości”.

Zobacz też: Wyniki matur 2026: Ponad 80 procent uczniów zdało egzamin dojrzałości