Największe archiwum gier z ponad 60 000 tytułami upada przez wstrzymanie dofinansowania

Niemiecka inicjatywa Internationale Computerspielesammlung (ICS), uznawana za największe publicznie dostępne archiwum gier wideo na świecie, kończy działalność. Decyzja ta zapadła po wygaśnięciu publicznego finansowania w wysokości 1,5 miliona euro, którego rząd federalny odmówił przedłużenia.

Skala i znaczenie projektu ICS

Od momentu powstania w 2012 roku, projekt ICS zgromadził imponującą kolekcję ponad 60 000 gier zapisanych na różnych nośnikach: od kaset i dyskietek, po płyty CD, DVD i Blu-ray. Archiwum obejmowało również oryginalne opakowania, instrukcje obsługi, materiały reklamowe oraz zabytkowy sprzęt.

Inicjatywa była efektem współpracy kluczowych instytucji, takich jak niemiecka agencja ratingowa USK, Berlińskie Muzeum Gier Komputerowych, stowarzyszenie branżowe Game oraz Uniwersytet w Poczdamie.

W 2019 roku uruchomiono publiczny katalog online, który udostępniał dziesiątki tysięcy rekordów badaczom i entuzjastom na całym świecie. Choć fizyczne egzemplarze gier pozostaną w rękach instytucji, które je przekazały, przyszłość wspólnej bazy danych oraz wspierającej ją infrastruktury cyfrowej stoi obecnie pod znakiem zapytania i jest przedmiotem analiz prawnych oraz technicznych.

Bariery ekonomiczne i polityczne

Niemieckie Federalne Ministerstwo Badań Naukowych, Technologii i Przestrzeni Kosmicznej, które przejęło odpowiedzialność za politykę gier, uznało, że stałe finansowanie ICS jako instytucji jest nieopłacalne ekonomicznie.

Skala prac wymaganych do utrzymania i udostępniania tak gigantycznego zbioru przerosła możliwości budżetowe rządu. Udziałowcy projektu jednogłośnie zagłosowali za wygaszeniem działalności, wyrażając jednocześnie ubolewanie nad brakiem systemowego wsparcia dla ochrony gier jako medium kulturowego.

Globalny kryzys ochrony cyfrowego dziedzictwa

Upadek projektu ICS zbiegł się w czasie z ogłoszeniem przez Sony zakończenia produkcji fizycznych płyt PlayStation od 2028 roku, co jeszcze bardziej utrudni przyszłe działania archiwalne. Sytuacja branży gier retro jest alarmująca. Badania przeprowadzone w 2023 roku przez Video Game History Foundation wykazały, że aż 87% klasycznych gier wydanych w USA jest obecnie niedostępnych w sprzedaży. Wskaźnik przetrwania gier wideo jest obecnie niższy niż w przypadku amerykańskich filmów niemych.

Dodatkowym wyzwaniem dla archiwistów są rosnące ceny sprzętu komputerowego, napędzane przez rozwój sztucznej inteligencji, oraz bariery prawne. Amerykański Urząd ds. Praw Autorskich wielokrotnie odmawiał bibliotekom możliwości zdalnego udostępniania zachowanych gier badaczom, stając po stronie interesów organizacji branżowych.

Eksperci oceniają, że bez zrównoważonych mechanizmów finansowych i ram prawnych, ogromna część historii gier wideo może zostać bezpowrotnie utracona.

Zobacz też: Bez płyt, bez odsprzedaży, bez pożyczania? Sony szykuje kontrowersyjną rewolucję